Psikanalizin Temelindeki Kadın; Anna O.

0
259

Kimdir bu Anna O. ? Gerçek ismi ile Bertha Pappenheim. “1880 yılında zengin bir Yahudi ailesine çağırılan dâhiliye hekimi Breuer (Freud’un akıl hocası aynı zamanda tıp doktorudur.) uykusuzluk, öksürük nöbetleri, yalancı felç,  Almanca, İngilizce, Fransızca, İtalyanca ve zaman zaman İspanyolca anlatılan fanteziler, konuşma bozuklukları, korkular, bunalımlar, varsanılar vb. çok zengin bulgular demeti sergileyen sıra dışı, zeki, genç bir kızla karşılaştı.” (Anna O: Meçhul ve Meşhur Hasta/Bilal Ersoy)

Histeri teşhisi koyduğu hastasına hipnoz ile tedavi uygulamaya karar veren Breuer zaman içerisinde hipnoz tedavisinden beklediği sonuçları alamamış ve konuşma terapisi (talking cure) uygulamaya başlamıştır. İsmini Anna O.’nun koyduğu “baca temizleme” yöntemi ile seanslarını sürdürmüşlerdir. Baca temizleme bir çeşit iç boşalımdır. Gelecekte Freud’un “Histeri Üzerine Çalışmalar” adlı kitabında bu vaka psikanalizin temelini oluşturacaktır.

Kitapta her ne kadar olumlu bir şekilde sonuçlanmış gözükse de bu vaka Anna için beklenen şekilde son bulmamıştır. Aksine Anna O. zamanla Breuer’a aşık olmuştur öyle ki ileriki zamanlarda Anna O. Breuer’den hamile olduğunu söyler. Psidösiyezi yani histerik gebelik adı verilen bu rahatsızlıkta mide bulantısı, kusma, baş dönmesi gibi semptomlar ortaya çıkar, gerçek gebelik gibi kilo alımı ve bebek hareketleri bile hissedilebilir. Zaten Anna O.’nun baş edemediği cinsel dürtüleri en başından beri vardır ve hatta bazen bu dürtüler saldırganlık olarak ortaya çıkar ve kendine zarar verir. Breuer’ın karısı ile ilişkilerinde çatlaklar oluşturmaya başlayan bu durum karşısında Breuer korkar ve tedaviyi sonlandırır. Bundan öncelerinde de tedaviyi bitirmeye yönelik eğilimleri olmuş ancak bu durum Bertha’da geri sarmaya neden olmuş ve onu tedavi görmediği zamanlarına döndürmüştür.

Bertha, Breuer ile olan tedavisinden sonra defalarca senatoryumlarda yatarak tedavi görmüştür. Günlüklerinden Breuer ile tedavisindeki bazı belirtilerin simülasyon olduğu, hastane kayıtlardan bağımlılık tedavisi de gördüğü anlaşılıyordur. Uzun süren hastalığı yıllar sonra dinen Bertha daha sonra ailesiyle birlikte Frankfurt’a göç etmiştir.

Anna O.’nun Bertha Pappenheim olduğu Ernest Jones’un Freud biyografisinde ortaya çıkacaktır. B ve P harflerinden bir önce gelen harfler A ve O dur , Anna O. ismi böyle bir metotla bulunmuştur. Bu yöntem genellikle Breuer’ın sevdiği bir yöntem olmuştur.

Bertha bundan sonra sosyal hizmet alanında eğitim alarak önce Frankfurt çocuk esirgeme kurumunun yöneticisi olacaktır. Daha sonra da beyaz kadın ticaretine karşı savaş açacaktır. ‘Kadın Hakları’ adlı bir oyun kaleme almıştır. Polonya, Türkiye, Yunanistan, Filistin, Mısır ve Rusya’da hayat kadını olarak çalışan Yahudi kadınların hakları için savaş vermiştir. Tüm hayatı boyunca kimseyi sevememiş, küçük bir çocuğu dahi öpememişti Bertha. Bu onun kendini savunma mekanizmasıydı belki de, eski günlerine dönmemek için gerçekleştirdiği bir çırpınış…

“Aşk bana hiç uğramadı-

Bu yüzden ışıksız bir hücrede

Bir bitki gibi büyüttüm onu.

Aşk bana hiç uğramadı –

Bu yüzden yayı kırık bir keman gibi

Tınlattım onu,

Aşk bana hiç uğramadı –

Bu yüzden kederle

İşe boğdum kendimi

Aşk bana hiç uğramadı –

Bu yüzden dostça bir yüz gibi

Memnun düşündüm ölümü.”

Şerol Teber’in Cumhuriyet Gazetesi ekinde yayımladığı Bertha’nın kaleme aldığı bu şiir onun iç dünyasının en güzel dışa vurumlarından biriydi belki de. “Paul Berthold” mahlasını kullanıyordu şiirlerinde. Ayrıca yayımladığı öyküleri ve oyunları da mevcuttur. 1936 yılında gözlerini hayata yumdu Bertha Pappenheim. Günümüz popüler kültürü onu her ne kadar Anna O. olarak tanımlasa da yaptığı güzel işlerle Bertha olmayı hak ediyor.

Bir kitap önerisiyle yazımı bitirmek istiyorum. Bu konu ilginizi çektiyse ve içinde bir cümbüşmüşçesine Nietzsche’den Salome’ye, Breuer’den Bertha’ya hepsini barındıran ve inanılmaz güzel bir kurgu ile bize sunan Irvin Yalom’un güzeller güzeli Nietzsche Ağladığında kitabını okumanızı şiddetle tavsiye ederim.

YORUM YAP

Yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya girin